Akdeniz seyahatlerinde insanın aklına ilk olarak zeytinyağlı mezeler, taze salatalar ve deniz ürünleri gelse de, tatilin bir noktasında o kaçınılmaz istek uyanır: Fırından yeni çıkmış, dumanı tüten, kenarları çıtır çıtır kızarmış bir hamur işi! Demre, tarım ve denizcilikle yoğrulmuş kültürünün yanında, çok köklü bir fırın ve pide kültürüne de sahiptir. İlçe merkezinin ara sokaklarında gezerken burnunuza gelen o isli ve iştah açıcı odun ateşi kokusu, sizi doğrudan bölgenin en iyi ustalarının mekanlarına çeker.
Elektrikli fırınların o ruhsuz pişirme yöntemine inat, kara fırın geleneğini yaşatan Demre esnafı; lahmacun, etli ekmek ve yöresel pideler konusunda Antalya'nın en iddialı ilçelerinden biridir. Sadece turistler için değil, bölgenin çiftçisi ve esnafı için de bir öğle yemeği ritüeli olan odun ateşinde pişmiş bu lezzetlerin peşine düşüyoruz.
İçindekiler
Demre Fırın Lezzetleri Hızlı Bilgiler
- Öne Çıkanlar: Gevrek lahmacun, Konya usulü etli ekmek ve meşhur tahinli pide.
- Pişirme Yöntemi: Sadece meşe veya narenciye odunu kullanılan geleneksel taş/kara fırınlar.
- Yerel Gelenek: Kasabınızda iç harcınızı hazırlatıp, fırında sadece hamur/pişirme bedeli ödeyerek kendi pidenizi yaptırmak.
Odun Ateşinin Lezzet Sırrı
Bir lahmacunu veya pideyi standart bir fırın ürünü olmaktan çıkarıp bir başyapıta dönüştüren en önemli unsur ateşin ta kendisidir. Demre'deki geleneksel pide salonlarında modern elektrikli fırınlar kullanılmaz; bunun yerine tuğladan örülmüş, tabanı özel taşlarla kaplı "kara fırınlar" bulunur.
Bu fırınların içinde yanan meşe veya kurutulmuş narenciye odunları, yavaş ve dengeli bir ısı yayar. Odunun yanarken bıraktığı o hafif isli koku, hamurun üzerine sinerek eşsiz bir aroma katar. Yüksek ateşte saniyeler içinde pişen lahmacunun hamuru kurumadan gevrek bir form alırken, üzerindeki etin suyu hamurun içine nüfuz eder. İşte bu kusursuz denge, sadece gerçek bir odun ateşiyle elde edilebilir.
Demre Çarşısında Lahmacun ve Pide Kültürü
Demre'nin merkezinde, özellikle Noel Baba Meydanı'nın etrafındaki ara sokaklarda ve Sanayi Sitesi yolu üzerinde oldukça popüler pide salonları bulunmaktadır. Bu mekanların birçoğu 20-30 yıllık geçmişe sahip, babadan oğula geçen işletmelerdir.
Bu salonlara gittiğinizde göreceğiniz lahmacun tarzı, Güneydoğu'nun kalın hamurlu yapısından ziyade, daha çok incecik, çıtır ve bol malzemeli Akdeniz tarzına yakındır. Hamur o kadar incedir ki, yerken ağırlık yapmaz. Yanında gelen yeşillik tabağı ise bölgenin tarım gücünü yansıtır; sönmüş yeşillikler yerine, o sabah tarladan koparılmış çıtır çıtır marullar, maydanozlar ve sulu Demre domatesleri masanızı donatır.
Konya Usulü Etli Ekmek Demre'de Nerede Yenir?
Akdeniz bölgesinde olmamıza rağmen, Toros dağlarının ardındaki Konya'nın o efsanevi Etli Ekmek kültürü Demre mutfağına da başarıyla entegre olmuştur. Demre çarşısındaki birçok usta, bu ince uzun lezzet şölenini layıkıyla yapar.
Etli ekmeğin sırrı, satır kıymasının domates, yeşil biber ve ince kıyım soğanla sulu bir şekilde harmanlanmasında yatar. Odun ateşine atılan bu uzun hamur, kenarları hafifçe kızarana kadar pişirilir. Masaya genellikle tahta uzun sunum tahtalarında, dilimlenmiş olarak gelir. Ayran veya şalgamla birlikte tüketildiğinde hem çok doyurucu hem de inanılmaz lezzetli bir öğün alternatifidir.
Kendi İç Harcını Hazırlayıp Fırına Verme Geleneği
Eğer Demre'de gerçek bir yerel gibi hissetmek istiyorsanız, "İç Getirme" (Harcı dışarıdan hazırlama) geleneğini mutlaka denemelisiniz. Anadolu'nun birçok sahil ve tarım kasabasında olduğu gibi Demre'de de bu kültür oldukça yaygındır.
Sistem şöyle işler: Önce güvendiğiniz bir kasaba gider, istediğiniz miktarda ve yağ oranında kıyma çektirirsiniz. Ardından manavdan domates, biber ve soğan alarak bu malzemeleri kasaba veya kaldığınız yerin mutfağına götürüp kendi zevkinize göre baharatlayarak bir iç harç hazırlarsınız. Bu harcı geniş bir kap içinde çarşıdaki odun fırınına teslim edersiniz. Fırıncı ustası sizin getirdiğiniz harcı kendi hazırladığı taze hamurun üzerine yayar ve kara fırına atar. Siz sadece hamur ve pişirme parası ödeyerek, tamamen kendi damak zevkinize uygun, bol malzemeli lahmacunlarınızı veya pidelerinizi çok daha uygun bir fiyata afiyetle yersiniz.
Pidecilerde Fiyat Performans ve Öğün Tavsiyeleri
Özellikle çocuklu aileler, sırt çantalı gezginler ve bütçesine dikkat eden tatilciler için pide salonları Demre'deki en büyük kurtarıcıdır. Lüks bir restoranda ödenecek hesapların çok altında, herkesin doyarak kalkacağı bir sofra kurmak mümkündür.
Pide salonlarına gittiğinizde, yemeğinizin üzerine yörenin imza tatlısı olan ve yine odun ateşinde karamelize edilerek pişen Tahinli Pideyi söylemeyi unutmayın. Üzeri çıtır, içi ise sıcak tahin ve şeker dolu bu tatlı, tuzlu bir hamur işinin ardından yenebilecek en güzel finaldir.
Tatilinizde deniz havasından biraz uzaklaşıp hamur işinin o sıcak ve doyurucu dünyasına adım atmak isterseniz, Demre'nin kara fırınları sizi bekliyor. Rooul.com olarak, çıtır çıtır lahmacunların ve sıcacık etli ekmeklerin dumanı üstünde, afiyet dolu sofralar dileriz.